سرانجام پس از قرن‌ها، انتظار عالم خلقت به سرآمد و بزرگ هدايتگر انسان‌ها، پا به عرصه‌ي وجود نهاد.
برترين مخلوق خدا، ظاهر شد، باران «رحمه للعالمين» باريدن گرفت، چشمه‌ي رأفت و هدايت جوشيد و نور محمدي، عالم ملک و ملکوت را منور کرد. در شهري که شرافتش را از ولادت او دريافت کرد، چشم به جهان گشود. «لا اقسم بهذا البلد، و انت حل بهذا البلد. اي پيامبر چون تو در اين شهر هستي، به اين شهر قسم مي‌خورم.» امام علي (عليه‌السلام) در رابطه با مکان تولد پيامبر فرموده‌اند: «مولده بمکه».
 مکه، اين شهر امن خدا، زادگاه آخرين سفير الهي بر خلايق شد. شهري که به واسطه‌ي دعاي ابراهيم، محل امان و امن همه‌ي موجودات اعم از نبات، حيوان و انسان گرديد. تعبير قرآن در آيات ابتداي سوره‌ي بلد نشان مي‌دهد که مکه به خاطر اقامت پيامبر (صلي الله عليه و آله) در اين شهر و تولدشان در آن، شرافت يافته و مورد قسم خداوند واقع گشته است.
ولادت رسول اکرم (صلي الله عليه و آله) را در عام‌الفيل معادل سال 570 ميلادي گفته‌اند. روز ولادت ايشان 17 ربيع‌الاول بود. مولاي متقيان علي (عليه‌السلام) در خطبه‌اي، ميلاد پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله) را اين‌گونه توصيف مي‌کند: «پيامبري که براي کرامت بخشيدن به انسان‌ها،‌ مبعوث شده است و غايت بعثت او، انحصار در تتميم مکارم اخلاقي دارد، ميلاد او نيز همواره با کرامت و به دور از هر دنائت و پستي بوده است».
به طور کلي برنامه‌ي انبيا، تکريم انسان‌هاست و چون دين اسلام، کامل‌ترين دين است و پيامبر اکرم براي تتميم کرامت‌ها پا به عرصه‌ي وجود نهاده است. بنابراين در عالم وجود، ميلادي کريم‌تر از اين ميلاد رخ نداده است.
با ميلاد پيامبر (صلي الله عليه و آله) حوادث شگرف و تحولات عجيبي در زمين و آسمان پديد آمد. در روايتي از امام صادق (عليه‌السلام) نقل شده است: «ابليس در آسمان‌هاي هفت گانه، رفت و آمد مي‌کرد. وقتي عيسي (عليه‌السلام) متولد شد، ابليس از سه آسمان محروم گرديد و در چهار آسمان ديگر آمد و شد داشت و با تولد پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله)، از رفت و آمد در هفت آسمان محروم و ممنوع گرديد و ستارگان آسمان، شيطان را از آسمان مي‌راندند».
 آري در طول تاريخ بشري، هيچ شخصيتي همچون پيامبر گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله) مورد توجه انديشمندان و متفکران نبوده است. بي‌شک وجود مبارک او که اشرف انبيا است، چون نگيني درخشان بر تارک عالم وجود نورافشاني مي‌کند.
او که به عقيده‌ي دوست و دشمن، معلم بزرگ هدايت و معنويت است، با اخلاقي نيکو که قرآن از آن تعبير به خلق عظيم دارد، آنچنان سايه‌ي مهر و محبتش را بر سر همگان گسترده است که نه تنها يارانش، شيفته و شيداي اويند که دشمنانش نيز در برابر لطف و رحمت او، شرمگين و سرافکنده‌اند.
قرآن شريف، او را الگو و اسوه‌ي تمام آدميان در همه‌ي زمان‌ها و مکان‌ها مي‌داند و همگان را به تأسي و پيروي از او فرا مي‌خواند. حضرت علي (عليه‌السلام) در خطبه‌اي از بنياد پاک رسول خدا (صلي الله عليه و آله) سخن گفته و چنين فرموده‌ است: «شهادت مي‌دهم بر اينکه محمد (صلي الله عليه و آله) بنده و رسول خداست، رسولي که اقامتگاه او، بهترين جايگاه است و از کريم‌ترين اصلاب و پاک‌ترين ارحام خارج شد و از حيث اصالت، از گرامي‌ترين معدن برخاسته است و از حيث باليدن، در برترين رويش‌گاه‌ها پرورش يافته است، او در منيع‌ترين بلندي‌ها و دست نيافتني‌ترين درخت‌ها ريشه دارد. درختي که انبياي الهي از آن متفرع گرديده و امينان پاک عود و راست قامت الهي از آن برگزيده شده‌اند. درختي که شاخه‌هايش بلند، سر به آسمان کشيده و زيبا است و ميوه‌هايش گرانمايه و به سر حد کمال رسيده‌اند. درختي که در کرامت کاشته شده و در  حرم روييده است و شاخه و ميوه دارد».
از آنجايي که دوران کودکي، دوران شکل‌گيري شخصيت، منش و خصوصيات اخلاقي و رفتاري هر فردي به شمار مي‌رود، به همين دليل کودک در اين دوران نياز به مراقبت ويژه و تربيت صحيح و سالم دارد. انبياي الهي نيز از اين امر مستثني نبوده و از آنجايي که اينان، به خصوص حضرت رسول اکرم (صلي الله عليه و آله) در ايستگاه خلقت براي اهداف بلندي خلقت يافته و قدم به عرصه‌ي وجود نهاده بودند، بنابراين تحت تربيت و مراقبت خاص الهي قرار داشته و توسط ملائکه و فرشتگان الهي مراقبت مي‌شدند. به اين حقيقت در رواياتي تأکيد شده است.
امام محمدباقر (عليه‌السلام) در تفسير يکي از آيات شريف قرآن فرموده‌اند: «خداوند براي پيامبرانش، فرشتگاني را مي‌گماشت تا اعمالشان را احصا کرده و رسالتشان را به آن‌ها ابلاغ کنند و در رابطه با پيامبر اسلام (صلي الله عليه و آله) نيز خداوند فرشته‌اي بلند مرتبه را از هنگام از شير گرفته شدن پيامبر به بعد، بر او متوکل کرد تا او را به سوي خوبي‌ها و فضايل اخلاقي رهنمون ساخته و از بدي‌ها و رذايل اخلاقي باز دارد و بارها اتفاق مي‌افتاد که فرشته‌ي مذکور در زمان جواني و قبل از رسيدن به مقام رسالت، او را با کلام «السلام عليک يا محمد يا رسول الله» خطاب مي‌کرد و حضرت مي‌پنداشت که اين صدا از سنگ و زمين برمي‌خيزد. بنابراين تفحص و تأمل مي‌کرد، اما چيزي نمي‌ديد».
همچنين مولاي متقيان علي (عليه‌السلام) در جايي ديگر پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله) را اين‌گونه توصيف مي‌کند: «در کودکي شايسته‌ترين مخلوق و در سن کهولت، نجيب‌ترين و کريم‌ترين آنان بود. اخلاقش از همه‌ي پاکان، پاک‌تر بود».
 به هر ترتيب واضح است، براي کسي که جهت اتمام مکارم اخلاق، مبعوث شده، لازم است خودش در مکارم اخلاق، اسوه و نمونه باشد و لذا پيامبر اسلام در محاسن اخلاقي، يگانه‌ي دوران بود. به طوري که دشمنان نيز به کمالات و محسنات اخلاقي وي معترف بودند.
پيامبر گرامي اسلام (صلي الله عليه و آله) در دوران قبل از رسالت، به صداقت، امانت و عقل معروف و مشهور بود، او را به نام «محمد امين» مي‌خواندند و به صداقت و امانتش، اعتماد فراوان داشتند. در بسياري از کارها به عقل او اتکا مي‌کردند.
 آري، تاريخ پرافتخار حيات پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله) از کودکي تا بعثت، سراسر بر پاکي نفس، طهارت باطن، آراستگي ظاهر و عزت و کرامت حضرتش، گواهي مي‌دهد.
 مرد بزرگ تاريخ و سلطان عالم طبيعت و ماوراي طبيعت که ما را از ظلمت جهل و شرک، رهايي داد و به آدميان درس محبت، انسانيت، آگاهي و آزادي آموخت، براي تعليم کتاب و حکمت و تزکيه‌ي نفوس بشر آمد و سرمشق اقامه‌ي قسط و اجراي عدالت شد  و خداي متعال در توصيف وي فرمود: «رنجي که شما مي‌بريد بر او گران است و او نسبت به سرنوشت و حقوق شما حريص است».
آري، ميلاد پيامبر اکرم (صلي الله عليه و آله) تلنگر و نويدي خجسته است بر دل‌ها، براي زدودن غبارها و تارهايي که منافقان بر سر راه امت‌هاي اسلامي مي‌تنند. او مي‌آيد تا خورشيد نفس‌هايش، برف ظلم و جهل را به رودخانه‌هاي جاري ايمان و راستي بدل کند. او مي‌آيد تا آيين آفتاب ماندگار شود.
مبارک باد ميلاد روشني و نيکي و خجسته باد قدم‌هاي نو رسيده‌ي انسانيت و يگانه پرستي.
مریم ایرانمنش