فضاي عمومي شهري که در آن زندگي ميکنيم، به صورت مستقيم و غير مستقيم بر روح، روان و جسم ما اثر ميگذارد. براي همين است که در دنياي شلوغ امروز که آدمها بخش عمدهاي از زندگيشان را بيرون از محيط خانه ميگذرانند، توجه شايسته به وضعيت عمومي شهر از لحاظ بهداشت، زيبايي، امکانات رفاهي، طراحي محيط و امنيت و آسايش عمومي از ضروريات مديريت شهري به حساب ميآيد.
خانه، محيط ساده و کوچکي است که شايد مقايسه کردن آن با محيط بزرگي مانند شهر کار آساني نباشد، ولي مهمترين مسئلهي مشترکي که در اين دو محيط وجود دارد، نياز به احساس امنيت و آسايش است که فراهم آوردن امکانات و خدمات شهري مطلوب و در پي آن احساس آرامش و امنيت در شهري که زندگي ميکنيم، از مسئوليتهاي شهرداري است.
تبليغات محيطي شهر کرمان
نگاهي به بازار تبليغات محيطي شهر کرمان، نشان ميدهد که در مدتي کوتاه - کمتر از يک دهه- کهن شهر کرمان تحت تأثير بازار داغ تبليغات، قرار گرفته است. به گونهاي که در گوشه و کنار و حاشيهي خيابانها و ميادين آن، تابلوهاي تبليغاتي بدون هيچ قاعدهاي نصب شدهاند.
از سوي ديگر هجوم سريع و همه جانبهي بيلبوردها به محيط شهري و پراکندگي آنها در بافتهاي مختلف شهر، باعث شده است به اصالت شهر و به خصوص بافت قديم آن ضربه وارد و از وجههي گردشگري آن کاسته شود. همچنين ناسازگاري مغازههاي مدرن با بافت قديمي شهر و معماري گذشته، باعث شده است معماري اصيل رفته رفته جاي خود را به نوعي معماري بيهويت و ناسازگار با محيط فرهنگي و اقليم جغرافيايي بدهد.
براي حل مشکلات ياد شده، شهردار کرمان پروژهي ساماندهي تبليغات محيطي شهر کرمان را تعريف کرد و اطلاع رساني مربوط به قوانين اين آييننامه نيز توسط نشريهي کرمانشهر انجام شد.
پس از گذشت چند ماه از اطلاع رسانيهاي مربوط به آييننامهي اجرايي تبليغات محيطي شهر کرمان، به سراغ معاون فرهنگي اجتماعي شهردار رفتيم تا از کيفيت روند اجرايي اين پروژه مطلع شويم.
حجتالاسلام سيد مرتضي حسيني با اشاره به اينکه در فرآيند ساماندهي اوضاع تبليغات محيطي شهر کرمان، آنچه که بايستي ابتدا مورد توجه قرار گيرد، وضعيت فعلي شهر است، افزود: در بررسي وضعيت موجود با دو محور مهم سرمايهگذاري سنگين بخش خصوصي و صرف هزينه و زمان بسيار براي ايجاد سازههاي موجود و به وجود آمدن مشاغل حاشيهاي تبليغات محيطي مانند راهاندازي چاپخانه براي چاپ رولهاي فلکسي، سرمايهگذاري براي تربيت افراد متخصص در طراحي، چاپ، نصب، تعمير و نگهداري انواع تابلوهاي شهري و اشتغال تعداد زيادي از افراد با تخصصهاي عمومي در شرکتهاي تبليغاتي که مجري تابلوهاي تبليغاتي سطح شهر هستند، روبرو هستيم.
وي ادامه داد: اگر دو محور ياد شده در نظر گرفته نشوند، شايد جمعآوري کليهي تابلوهاي سطح شهر و نصب مجدد آنها با در نظر گرفتن مؤلفههاي مورد نظر در آييننامهي تبليغاتي شهر کرمان، آسان به نظر برسد. ولي با وجود اين دو محور، کار اصلاح وضعيت فعلي تبليغات در شهر کرمان و اجراي آييننامهي تبليغاتي اين شهر، بسيار مشکل است.
معاون فرهنگي اجتماعي شهرداري بر ايجاد نگرش جديد در افکار عمومي در خصوص تبليغات شهري تأکيد کرد و افزود: بايد در زمينهي مدرنيزه کردن تبليغات شهر کرمان تلاش شود. زيرا هنوز در بسياري از نقاط شهر تبليغات جنبهي سنتي دارد و بسياري از کسبه و بازاريان به اين امر اعتقاد دارند که هر چه تابلوي محل کسب آنها بزرگتر باشد، در جذب مشتري، بيشتر مؤثر است. در حالي که اگر از روشهاي نوين تبليغاتي استفاده و تابلوي مورد نظر در مکان مناسبي نصب شود، ميتوان از کمترين فضا، بيشترين استفاده را برد.
حسيني در ادامه به تشريح فعاليتهاي صورت گرفته توسط شهرداري براي تهيهي آييننامهي تبليغاتي شهر کرمان پرداخت و افزود: اجراي اين آييننامهي تبليغاتي به بهترين نحو در گرو همکاري کسبه و بازاريان است.
وي با بيان اينکه ارتباط مستقيم و متناسب بين تابلوهاي تبليغاتي با بافت و معماري نقاط مختلف شهر بسيار حائز اهميت است، گفت: تابلوهايي که در بافت قديم شهر نصب ميشوند، بايستي از لحاظ فرم با شيوهي معماري اين قسمت از شهر هماهنگ باشند.
حسيني در ادامه به اهميت محتواي تابلوهاي تبليغاتي اشاره و خاطرنشان کرد: بر اساس تحقيقات انجام شده تابلوهاي تبليغاتي فعلي شهر کرمان به لحاظ محتوا چندان غني به نظر نميرسند و از نظر طراحي نيز، اکثراً توسط طراحان مرکز کشور (تهران) تهيه و توزيع شدهاند که در هر دو صورت به ندرت طرحي قوي و واجد شرايط زيباشناختي در آنها مشاهده ميشود که اين امر، نشان دهندهي عدم مطالعهي کافي براي طراحي اين تابلوها در زمينهي کالاهاي تبليغي است.
وي ادامه داد: از لحاظ تکنيکي نيز بسياري از اين تابلوها فاقد شرايط هنري لازم هستند که اين امر باعث مخدوش شدن نماي بصري شهر شده است.
حسيني استفاده نکردن از تصاوير و نوشتههاي مناسب و حرفهاي براي تبليغ را از مشکلات تابلوهاي تبليغاتي فعلي شهر کرمان دانست و تصريح کرد: در نظر نگرفتن مکان مناسب براي نصب اين تابلوها نيز از ديگر مشکلاتي است که با آن مواجه هستيم. به طوري که مکان نصب تابلوهاي تبليغاتي عمدتاً با توجه به ميزان ديده شدن توسط مخاطب، در نظر گرفته شده و به مسائلي مانند ترافيک، معماري شهري و رعايت حقوق شهروندي در انتخاب مکان آنها توجهي نشده است.
معاون فرهنگي اجتماعي شهردار کرمان ادامه داد: اين عدم توجه در پيدا کردن جاي مناسب و مؤثر براي تبليغات، باعث شده است که مکان نصب تابلوهاي تبليغاتي فعلي، معماري، ترافيک و فضاي سبز شهر را مورد تهاجم و در نتيجهي آن، امنيت رواني شهروندان را تحت تأثير خود قرار دهد.
حسيني به نصب بعضي از تابلوهاي تبليغاتي بدون در نظر گرفتن ضابطههاي فني اشاره کرد و افزود: تعدادي از تابلوهاي تبليغاتي سطح شهر کرمان بر روي بامها نصب شدهاند که هيچ ضابطهي فني براي نصب آنها در نظر گرفته نشده است. بنابراين شهرداري براي تأمين امنيت شهروندان، موظف به بررسي وضعيت اين تابلوها در خصوص استحکام سازه است.
وي در پايان با اشاره به اينکه تاکنون کارشناسان حوزهي فرهنگي اجتماعي شهرداري کار کدگذاري و ايجاد شناسه براي تابلوهاي مغازههاي تعدادي از خيابآنهاي اصلي شهر کرمان را انجام دادهاند، افزود: پس از پايان کار کدگذاري و ايجاد شناسه براي تابلوهاي مغازهها، نسبت به ساماندهي و جمعآوري تابلوهايي که خارج از چارچوب قوانين موجود در آييننامهي تبليغاتي شهر کرمان هستند، اقدام ميشود.
گفتني است: عليرغم اينکه تاکنون اقدامات قابل توجهي براي اطلاعرساني به مغازهداران در خصوص اصلاح تابلوهاي تبليغاتي آنها انجام شده است، کارشناسان حوزهي فرهنگي اجتماعي شهرداري، آمادگي لازم را براي پاسخگويي به سؤالات مغازهداران و فعالان بخش تبليغات در خصوص آييننامهي تبليغات محيطي شهر کرمان دارند.
حمیده تیرگری