«اربعين» از رازهاي هستي است. در فرهنگ عاشورا اربعين يعني گذشت چهل روز از مصيبت جانگداز شهادت سرور سالار شهيدان. اربعين امام حسين (عليه‌السلام) روز بسط لطف اوست بر پيروان و دوستدارانش.
اعتبار اربعين امام حسين (عليه‌السلام) از قديم الايام ميان شيعيان و در تقويم تاريخي وفاداران به امام حسين (عليه‌السلام) شناخته شده بوده است.
در زيارت اربعين امام حسين (عليه‌السلام)، خطاب به جدشان محمد مصطفي (صلي الله عليه و آله)، پدر بزرگوارشان حضرت علي (عليه‌السلام) و مادر گراميشان حضرت فاطمه (سلام الله عليها) مي‌گوييم که خداوند عزاداري شما را در رثاي امام حسين (عليه‌السلام) قبول فرمايد.
 يکي از دلايلي که روز اربعين تنها براي اباعبدالله الحسين تعيين شده اين است که او آمد تا به بني‌آدم، هم چگونه زيستن و هم هنر خوب مردن را بياموزد و اينکه چگونه مي‌توان مرگ را خوار و سهل پنداشت و به خاطر آزادي، شرف و دفاع از حق، به جنگ با اهريمنان قد برافراشت. فداکاري امام حسين (عليه‌السلام) دين را زنده کرد و نقش او در زنده نگه داشتن دين اسلام، ويژه و داراي اهميت است.
 در واقع قيام امام حسين (عليه‌السلام) که همچون مشعلي فروزان برجهان تابش کرد، سرمشق بزرگي براي حيات بشري مي‌باشد و لازم است اين فداکاري‌ها زنده نگه داشته شود. گراميداشت روز عاشورا و اربعين، در حقيقت زنده نگه داشتن دين اسلام و مبارزه با دشمنان دين است. دشمناني که با به شهادت رساندن امام حسين (عليه‌السلام)قصد نابود کردن دين اسلام را داشتند. آنها تلاش کردند تا حادثه‌ي کربلا به کلي فراموش شود، اما شيعيان براي مقابله با آنها از هر موقعيتي استفاده مي‌کردند که يکي از اين موقعيت‌ها، حادثه‌ي‌ روز اربعين است.
در نخستين اربعين شهادت امام حسين (عليه‌السلام) جابربن عبدالله انصاري صحابي رسول خدا (صلي الله عليه و آله)، از مدينه به کربلا رسيد تا به زيارت قبر امام حسين (عليه‌السلام) بشتابد و او نخستين کسي است که قبر آن حضرت را زيارت کرد و از آن پس ائمه‌ي اطهار (عليهم‌‌السلام) که از هر فرصتي براي رواج زيارت امام حسين (عليه‌السلام) بهره مي‌گرفتند، آن روز را که نخستين زيارت در آن انجام شده، به عنوان روزي که زيارت امام حسين (عليه‌السلام) در آن مستحب است، اعلام فرمودند و متن زيارت اربعين هم از سوي حضرت صادق (عليه‌السلام) انشا شد و آن مضامين عالي، شيعيان را از زيارت آن حضرت در اين روز برخوردار مي‌کند.
اهميت خواندن زيارت اربعين تا جايي است که از علائم شيعه دانسته شده و در واقع يکي از نشانه‌هاي مومن، زيارت امام حسين (عليه‌السلام) در روز اربعين است. از حضرت امام حسن عسگري (عليه‌السلام) نيز روايت شده که بلند خواندن «بسم‌الله» در نماز، خواندن پنجاه و يک رکعت نماز در شبانه‌روز و خواندن زيارت اربعين در اين روز از نشانه‌هاي مؤمن است.
امام صادق نيز فرموده است: «زيارت اربعين بايد وقت برآمدن روز خوانده شود.» اين زيارت به جهاتي مشابه برخي از زيارت‌هاي ديگر است، اما از آن رو که مشتمل بر برخي از تعابير جالب در زمينه‌ي هدف امام حسين (عليه‌السلام) از اين قيام است، داراي اهميت ويژه مي‌باشد.
در بخشي از اين زيارت درباره‌ي هدف اباعبدالله الحسين از نهضت عاشورا آمده: «خدايا، امام حسين (عليه‌السلام) همه چيزش را براي نجات بندگانت از نابخردي، سرگشتگي و ضلالت، در راه تو داده است. در حالي که مشتي فريب‌خورده که انسانيت خود را به دنياي پست فروخته‌اند، بر ضد وي شوريده و آن حضرت را به شهادت رساندند.»
به هر حال يکي از وظايف شيعيان اهتمام به زيارت اربعين است. در حقيقت اربعين، تداوم عاشورا بود و ذکر رسالت بازماندگان پس از خون و شهادت، تکريم اين روز و احياي خاطره‌ي غمبار عاشورا، رمز تداوم شور عاشورايي در زمان‌هاي بعد مي‌باشد که در تاريخ انقلاب اسلامي ايران نيز سنت احياي اربعين تأثير مهمي در شورگستري در شهرها داشته است و پيروان دلسوخته‌ي اباعبدالله الحسين در اين روز با شور و حال عجيبي به سوگ سالار شهيدان مي‌نشينند.
سلام بر امام حسين (عليه‌السلام) و اربعينش، سلام بر اربعين و زائرانش و سلام بر اندوه‌هاي دل آنان ‌که به سوغات بر مزار کشتگان عشق بردند و به مويه نشستند.
مریم ایرانمنش