پس از راهاندازی سامانهی هوشمند بلیت الکترونیک در ناوگان اتوبوسرانی کرمان در 16 آذرماه امسال و اطلاع رسانی نسبتاً مناسبی که در خصوص چگونگی استفاده از این سامانه و همچنین فواید و مزایای آن نسبت به بلیتهای کاغذی انجام شد، انتظار میرفت استقبال مردم کرمان از این سامانه بیش از آنچه باشد که امروز پس از گذشت 50 روز از راهاندازی آن، مشاهده میکنیم.
این در حالی است که نگاهی به گذشته نشان میدهد که شهروندان کرمانی همواره علاقهمند به پیشرفت ناوگان اتوبوسرانی این شهر بودهاند و به این امر که چرا ناوگان اتوبوسرانی کرمان از شیوهی سنتی خارج نمیشود، اعتراض داشتهاند و با مقایسهی آن با سایر ناوگانهای اتوبوسرانی شهرهای کشور میگفتند: آیا کرمان به عنوان مرکز بزرگترین استان نباید امکاناتی در خور نام بلندش داشته باشد؟
این تقاضای همیشگی از سوی مردم برای ارائهی خدمات بهتر توسط ناوگان اتوبوسرانی، این سوال را در ذهن مسئولان ایجاد کرده است که چرا مردمی که همیشه خواستار تلاش مسئولان برای پیشرفت ناوگان اتوبوسرانی بودهاند، امروز که با راهاندازی سامانهی هوشمند بلیت الکترونیک اولین گام موثر برای خارج شدن این سازمان از فضای سنتی و حرکت به سوی پیشرفت و ارائهی خدمات مطلوبتر برداشته شده است شاهد کملطفی شهروندان به این سامانه هستند.
از سوی دیگر مردم هم اعتراضاتی دارند که اشاره به آنها خالی از لطف نیست برخی از آنها میگویند: وقتی به ایستگاههای اتوبوس مربوط به مسیرهای پر رفت و آمد و شلوغ شهر مراجعه میکنی، ازدحام جمعیت در اتوبوسها و مسابقهدادن مردمی که بدون هیچ قاعده و قانونی سعی میکنند بلیتهای کاغذی خود را به دست ماموران سازمان اتوبوسرانی بدهند و موفق به سوار شدن به اتوبوس شوند را میبینی، درمییابی که اگر قرار باشد در این هیاهو از کارت بلیت الکترونیک استفاده کنی و صدای بوق دستگاه کارتخوان هم حتماً به گوش مامور نظارت بر استفاده از کارت بلیت برسد تا اجازهی سوار شدن به اتوبوس را پیدا کنی، قاعدتاً در این مسابقهی بیقاعده، بازندهای و به جای آنکه با استفاده از خدمات الکترونیکی کارهایت سریعتر انجام شود، در اثر بینظمی در این عرصه، همه چیز بر عکس میشود.
هزینهی خرید کارت بلیت هم موضوع دیگری است که از سوی برخی دیگر از شهروندان مطرح میشود و نباید نسبت به آن بیتوجه بود. زیرا بسیاری از شهروندان حاضر به پرداخت این هزینه نیستند و یا به گفتهی بعضی از آنها باید مبلغ شارژ کارت بلیتهای هوشمند را پایینتر آورد تا هر کس بر حسب نیاز خود کارتش را شارژ کند. زیرا بعضی از شهروندان همیشه از اتوبوس برای جابهجاییهای داخل شهر استفاده نمیکنند.
مسئلهی دیگری که در این میان نباید فراموش شود وجود بلیتهای کاغذی است که هنوز همراه با کارت بلیتها در باجههای بلیتفروشی به وفور یافت میشود. این در حالی است که اگر تعرفههای شارژ بلیتهای الکترونیک پایین بیاید و بلیتهای کاغذی هم فروخته نشود و ماموران گیشههای بلیتفروشی هم مردم را در خصوص فواید کارت بلیتهای هوشمند آگاهتر کنند، از این سامانه استقبال موردانتظار صورت میگیرد. زیرا در شهر ما هنوز تبلیغات سینه به سینه و عامیانه توجه مردم را بیشتر از تبلیغات مکتوب و تصویری جلب میکند.

یدالله عربنژاد مدير عامل سازمان اتوبوسراني کرمان با بیان اینکه تحقیقات برای راهاندازی سامانهی هوشمند بلیت الکترونیک در کرمان از یک سال و نیم پیش آغاز شد، افزوده است: پس از بررسی چگونگی راهاندازی و عملکرد این سامانه در بعضی از شهرهای دیگر و انتخاب بهترین شیوه برای شهر کرمان، مناقصهای برگزار شد و کار راهاندازی این سامانه و ارائهی خدمات پشتیبانی آن برای مدت دو سال به شرکت کاسیان به عنوان پیمانکار واگذار شد.
وی با بیان اینکه سامانهی هوشمند بلیت الکترونیک با هزینهای بالغ بر 412 میلیون تومان راهاندازی شده است، افزود: این سامانه کلیهی اتوبوسهای فعال سطح شهر کرمان و حومه را پوشش میدهد و تاکنون 50 هزار کارت بلیت تهیه شده و در 30 گیشهی فروش بلیت در حال توزیع است و پیشبینی میشود 600 هزار کارت دیگر برای استفادهی شهروندان کرمانی از سامانهی بلیت الکترونیک نیاز باشد.
وی با اشاره به اینکه استفاده از بلیتهای کاغذی تا پایان امسال امکانپذیر است، گفت: از ابتدای سال 89 شهروندان باید برای استفاده از خدمات سازمان اتوبوسرانی حتماً کارت بلیت تهیه کنند.
عربنژاد با بیان اینکه تاکنون شهروندان کرمانی هفت هزار کارت بلیت خریداری کردهاند افزود: انتظار داشتیم مردم از این سامانه استقبال بیشتری داشته باشند، زیرا پیشرفت این پروژه بیشتر از هر چیزی نیازمند همکاری مردم است.
عربنژاد حذف بلیتهای کاغذی و هزینههای مربوط به آن، افزایش مسائل بهداشتی، جلوگیری از تقلب در مورد بلیتهای کاغذی، حذف مشکل پول خرد، داشتن آمار دقیق مسافران هر مسیر برای برنامهریزی بهتر و در اختیار داشتن گزارشهای مالی دقیق را از مزایای راهاندازی سامانهی هوشمند بلیت الکترونیک دانست و اظهار امیدواری کرد: با همکاری مردم و استقبال آنها از این سامانه بستر مناسبی برای انجام کارهای الکترونیکی دیگر در سیستم حمل و نقل عمومی داخل شهر کرمان فراهم شود.
مدیرعامل سازمان اتوبوسرانی مهمترین دلیل عدم استقبال شهروندان را ناآگاهی مردم از خدمات این نوع بلیت دانست و خواستار فرهنگسازی و تبلیغات لازم از سوی رسانهها در خصوص فواید این سامانه شد.
وی در خصوص درخواست مردم برای کاهش تعرفههای شارژ کارت بلیتهای الکترونیک با بيان اينکه در حال برنامهريزي براي تحقق اين خواستهي مردم هستيم، گفت: مبلغي که بايد بابت خريد کارت بليت الکترونيک پرداخت شود، 1500 تومان است که تنها 900 تومان از اين ميزان، مربوط به هزينهي کارت و 600 تومان مابقي مربوط به شارژ آن است.
عربنژاد در خصوص تراکم جمعیت در اتوبوسها گفت: این تراکم جمعیت تنها در برخی از مسیرهای شلوغ شهر مشکلساز میشود که نیازمند افزایش تعداد اتوبوسها در این مسیرها به خصوص در ساعتهای خاصی از روز است که متاسفانه سازمان اتوبوسرانی به دلیل مشکلات مالی، فعلا نمیتواند این امر را محقق کند.
وی ادامه داد: اگر مردم برای سوار شدن به اتوبوس هجوم نیاورند و با رعایت نظم اقدام به ورود و خروج از اتوبوس کنند، در زمینهی استفاده از کارت بلیت هیچ مشکلی وجود ندارد.
وی از انجام مراحل پایانی بومیسازی نرمافزار بلیت الکترونیک برای شهر کرمان خبر داد و خاطرنشان کرد: امیدواریم با این بومیسازی، هر سال امکانات جدیدتری به سیستم حمل و نقل عمومی افزوده شود.
عربنژاد از واگذاری 45 درصد از وظایف سازمان اتوبوسرانی کرمان و حومه به بخش خصوصی خبر داد و گفت: بخش خصوصی توانسته به خوبی از عهدهی وظایفی که به آن محول شده است، برآید.
مدیرعامل سازمان اتوبوسرانی به دو ماه حقوق معوقهی پرسنل این سازمان اشاره و خاطرنشان کرد: درآمد این سازمان از فروش بلیت باید در طول سال دو میلیارد تومان باشد، ولی امسال از این میزان تنها یک میلیارد تومان محقق شده و این در حالی است که سازمان اتوبوسرانی امسال شش میلیارد و 200 میلیون تومان هزینه داشته است.
وی ادامه داد: سالانه باید دو میلیارد تومان اعتبار از سوی دولت و دو میلیارد تومان اعتبار از سوی شهرداری کرمان، به این سازمان اختصاص یابد که امسال از این میزان تنها 100 میلیون تومان از سوی دولت و یک میلیارد تومان از سوی شهرداری کرمان به این سازمان پرداخت شده است که با شرایط یاد شده سازمان اتوبوسرانی موقعیت مالی خوبی ندارد.
عربنژاد با اشاره به اینکه در حال حاضر بیش از 220 هزار نفر از خدمات ناوگان اتوبوسرانی کرمان استفاده میکنند، گفت: استفادهی این شهروندان از کارت بلیت الکترونیک کمک شایانی به رفع مشکلات سازمان اتوبوسرانی میکند و تا حدود زیادی هزینههای این سازمان را کاهش میدهد.
مدیرعامل سازمان اتوبوسرانی کرمان و حومه در ادامه به مناسبنبودن زیرساختهای لازم برای حمل و نقل خطوط ویژهی عبور و مرور اتوبوسهای شهری در بسیاری از مسیرهای کرمان اشاره کرد و گفت: این امر باعث بروز مشکلاتی برای عبور و مرور اتوبوسها و در نهایت نارضایتی شهروندان میشود.
عربنژاد در پایان صحبتهای خود با اشاره به مرکز پیام و کنترل ترافیک سازمان اتوبوسرانی گفت: پوشش مناسب VHF ( کنترل به صورت بیسیم)، وجود پنج خط تلفن برای رسیدگی به شکایتهای مردم، وجود سیستم GPS ( ردیاب الکترونیک) برای ارزیابی موقعیت و سرعت اتوبوسها در زمانهای مختلف و همچنین کنترل ترافیک از مزایای مرکز یاد شده است.
گفتنی است 70 درصد از ناوگان اتوبوسرانی باید به بخش خصوصی واگذار شود که تاکنون 45 درصد از این میزان محقق شده است.
حمیده تیرگری