«آسم» از جمله بيماريهاي شايع غيرواگيري ميباشد که ممکن است در تمام گروههاي سني (از شيرخواران تا کهنسالان) رخ دهد و مشکلات فراواني را ايجاد کند.
براي اطلاع بيشتر در خصوص اين بيماري با زهرا عالم زاده کارشناس مبارزه با بيماريهاي غيرواگير به گفتگو نشستيم.
وي در خصوص اين بيماري گفت: «آسم» يک بيماري التهابي مزمن مجاري تنفسي است که در افراد مستعد، اين التهاب موجب حملات مکرر، خسخس سينه، تنگي نفس، احساس گرفتگي سينه و سرفه ميشود. التهاب همچنين موجب افزايش پاسخدهي مجاري هوايي در مقابل تحريکات مختلف ميشود.
زهرا عالم زاده ادامه داد: اين علائم معمولاً با ايجاد تنگي در مجاري تنفسي همراه است که تا حدودي قابل برگشت ميباشد.
وي در خصوص عوامل خطرزا و مؤثر در ايجاد آسم گفت: مهمترين عامل خطرزا و مؤثر در ايجاد آسم، تماس با محرکها به خصوص در دوران شيرخوارگي است که اين محرکها شامل دود سيگار و ساير آلرژنهاي محيطهاي بسته مانند وجود هيرهها در محل خواب(1)، وسايل منزل، مبلمان و فرش، گربه و ساير حيوانات خانگي و سوسک است.
وي مهمترين راه درمان اين بيماري را پيشگيري و مهمترين راه پيشگيري از اين بيماري را آموزش دانست و گفت: پيشگيري به دو صورت اوليه و ثانويه است که در پيشگيري اوليه، هدف جلوگيري از بروز حساسيت است. به اين صورت که شواهد قابل ملاحظهاي دال بر وقوع حساسيت در بدو تولد وجود دارد به طوري که با اندازهگيري ايمونوگلبولين E (IgE) خون بندناف نوزاد، ميتوان وقوع حساسيت و آسم را در کودک پيشبيني و از بروز حساسيت جلوگيري کرد.
عالمزاده با بيان اينکه استعمال سيگار و يا قرار گرفتن در معرض دود سيگار در دوران بارداري باعث افزايش (IgE) خون بندناف شده و نوزاد را مستعد آسم ميکند، گفت: در پيشگيري ثانويه در صورت وقوع حساسيت و افزايش (IgE) خون بندناف در دورههاي جنيني و بدو تولد، بايد عوامل و محرکهايي که منجر به ايجاد حساسيت و آسم در نوزاد ميشوند را شناسايي و کنترل کرد.
وي خاطرنشان کرد: مطالعات نشان ميدهد که وقوع انواع حساسيت و آسم در کودکاني که حداقل تا سن 6 – 4 ماهگي با شير مادر تغذيه شدهاند، کمتر از کودکان مشابهي بوده است که شير خشک يا شير گاو مصرف کردهاند.
عالمزاده ادامه داد: شروع زود هنگام تغذيهي کمکي غذاهاي جامد به ويژه قبل از چهار ماهگي، ميزان بروز حساسيت و آسم را در شيرخواران افزايش ميدهد.
وي شايعترين عوامل حساسيتزا را هيرهها، دود سيگار، حيوانات خانگي، سوسک، گردهي گلها و گياهان، قارچها، دود ناشي از وسايل گرم کننده و ويروسهاي ايجاد کنندهي عفونتهاي تنفسي دانست و گفت: شستشوي پتو يا ملحفهها هفتهاي يک بار در آب داغ و خشک کردن در آفتاب يا توسط اتوي داغ، عدم استفاده از فرش در اتاق خواب و نظافت و گردگيري مبلمان در پيشگيري از آسم مؤثر است.
وي وجود پوشش مناسب در اطراف بالشت و تشک، شستشوي پردهها و اسباببازيهاي پشمي و پارچهاي کودکان، پرهيز از نگهداري حيوانات در خانه به ويژه در اتاق خواب و پرهيز از سيگار کشيدن و يا قرار گرفتن در محيطي که حاوي دود سيگار است را از جمله راههاي پيشگيري از اين بيماري عنوان کرد.
اين کارشناس مبارزه با بيماريها با تأکيد بر جلوگيري از قرار گرفتن کودکان در معرض دود سيگار گفت: بستن در و پنجره و اقامت در محيطهاي بسته در زمانهايي که ميزان گردهافشاني گلها و گياهان به حداکثر خود ميرسد (به خصوص در فصل بهار ساعت هفت تا 10 صبح و 17 تا 21 شب)، ميتواند از بروز حساسيت و آسم جلوگيري کند.
زهرا عالمزاده با تأکيد بر لزوم استفاده از دودکشهاي مناسب و تهويهي کافي محيط داخلي منزل خاطرنشان کرد: در صورت مشاهدهي اولين علائم سرماخوردگي در اين بيماران، درمان بايد به وسيلهي داروهاي استنشاقي به همراه استفاده از داروهاي خوراکي کورتن دار صورت گيرد.
وي در خصوص ورزش کردن بيماران مبتلا به آسم گفت: اکثر بيماران مبتلا به آسم، قادر به انجام زياد فعاليتهاي ورزشي نيستند، ولي استفاده از اسپري سالبوتامول نيم ساعت قبل از شروع ورزش، مؤثر است.
وي با بيان اينکه انجام نرمشهاي سبک باعث کاهش علائم بيماري آسم ميشود، گفت: نبايد فعاليتهاي بدني و ورزشي را براي اين بيماران ممنوع کرد.
عالمزاده خاطرنشان کرد: در صورتي که فردي با علائمي مانند صحبت کردن دشوار، کبودي لبها يا ناخن انگشتان، باز شدن پرههاي بيني به هنگام نفس کشيدن، کشيده شدن پوست اطراف دندهها و گردن به داخل هنگام نفس کشيدن، تند شدن ضربان قلب يا نبض و راه رفتن دشوار مواجه شد، بايد از ديگران درخواست کمک کرد.
پينوشت
1- (بندپاياني به اندازهي 1/0 ميليمتر هستند که در گرد و خاک منزل وجود دارند.)
شهلا پورامیری