سه شنبه 24 مهر 1397
نسخه آزمایشی
  • فرهنگ و هنر
  • شماره خبر: 9606562
  • 17 اردیبهشت 1397
  • 20:16
  • امتیاز:5/4
  • امتیاز شما
روحی تازه در کالبد هنر تجسمی کرمان

گفت‌وگو با مدیر موزه هنرهای معاصر صنعتی

روحی تازه در کالبد هنر تجسمی کرمان

تونی‌کرگ، مجسمه‌ساز انگلیسی-آلمانی که چندی پیش نمایشگاه آثارش باعنوان «ریشه‌ها و سنگ‌ها» در موزه‌ی هنرهای معاصر تهران برگزار شده بود؛ این بار به کرمان آمد. یازدهم اردیبهشت ماه، روز افتتاحیه‌ی نمایشگاه تونی‌کرگ، یکی از روزهای فراموش نشدنی موزه‌ی هنرهای معاصر کرمان بود. در این نمایشگاه حدود 130 اثر ارزشمند از این هنرمند جهانی درمعرض دید عموم قرار گرفته است. این نمایشگاه نه تنها رویدادی فرهنگی بلکه رخدادی در قالب دیپلماسی فرهنگی بود. هرچند تونی‌کرگ گفته بود: من هنرمندم و دیپلمات فرهنگی نیستم و می‌خواهم با زبان مشترک صلح، دوستی و تفاهم پیام خود را به مردم دنیا برسانم؛‌ اما حضور وی در کرمان فرصتی ایجاد کرد که این آثار نه تنها در معرض نمایش علاقه‌مندان قرار گیرد بلکه زمینه‌ی تعامل هنرمندان با این هنرمند جهانی فراهم شود. به دلیل برگزاری این نمایشگاه با میثم ثمرخی مدیر موزه‌ی هنرهای معاصر صنعتی کرمان گفت‌وگو کردیم.

• آقای ثمرخی چه عاملی باعث برگزاری نمایشگاه آثار این هنرمند در کرمان شد؟ 
ما تیمی به‌نام شورای عالی موزه، متشکل از فرهیختگان داریم که همواره پیشنهادهایی برای برگزاری بهتر برنامه‌های هنری ارایه می‌کنند. چندی پیش، اعضای تیم پیش‌نهاد ‌کردند تا برگزاری برنامه‌های فرااستانی و فراملی در دستور کارموزه قرار گیرد؛ در نتیجه به دنبال برگزاری نمایشگاه‌های کشوری و برقراری زمینه‌ی گفت‌وگو با هنرمندان خارجی، ایده‌هایی به ذهنمان رسید وبا هم‌کاری انجمن هنرهای تجسمی کارهایی نیز انجام دادیم که بازتاب خوبی داشت. این‌ امر ما را مصمم کرد که مجموعه‌ی آثار هنرمندان خارجی را به کرمان بیاورم؛تا هم زمینه‌ی بازدید همه‌ی علاقه‌مندان هنرهای تجسمی درکرمان را برای دیدن آثار ارزشمند خارجی فراهم کنیم و هم به بهانه‌ی ورود این افراد فرصتی را ایجاد کنیم تا هنر ایرانی را در سطح بین‌المللی بیش‌تر معرفی کنیم.

• هدف از برگزاری نمایشگاه آثار هنرمندان خارجی چه بود؟
ما ماه‌ها به دنبال برگزاری نمایشگاهی از آثاریکی از هنرمندان خارجی بودیم  و با برگزاری نمایشگاهی از آثار تجسمی قصد داشتیم ذهنیت هنرمندان تجسمی و مجسمه‌ساز را نسبت به آثار مدرن آماده کنیم و نشان دهیم که آثار خوب را می‌توان در یک گالری به نمایش گذاشت؛ البته در کنار این دستاورد به این نکته واقف بودیم  که برگزاری نمایشگاهی از آثار هنرمندان خارجی می‌تواند فضاهای تعامل و گفت‌وگوی بین هنرمندان کرمانی با هنرمندان بنام دنیا را مهیا کند.

• چه شد که آثار تونی‌کرگ را به کرمان آوردید؟
همان‌طور که گفتم ما برنامه‌ریزی کرده بودیم که آثار هنرمندان خارجی را به کرمان بیاوریم و به دنبال این بودیم ‌که آثار چه کسی را به کرمان بیاوریم؛ در مورد بیمه کردن آثار، این‌که که چگونه وارد ایران شوند و چگونه بتوانیم شرایط اقامت و حضور هنرمند را فراهم کنیم و از پس هزینه‌های آن برآییم، مشکلات و دغدغه‌هایی داشتیم و می‌دانستیم کار مشکلی است و نیازمند هم‌کاری و هم‌یاری دوستان هستیم.
البته تونی‌کرگ برای آمدن به کرمان تمایل داشت.بعد از اقامت وی در تهران و اصفهان، سعی کردیم  که فرصت حضور وی در کرمان را هم فراهم کنیم. این هنرمند پس از اقامت در اصفهان  تحت تاثیر هنر ایرانی قرار گرفت و بعد تمایل خود را برای حضور در کرمان اعلام کرد. ما هم زمینه را فراهم کردیم و بیش‌تر آثارش در موزه‌ی هنرهای معاصر به نمایش گذاشته شد. 

• در موزه‌ی کرمان چند اثر از او به نمایش گذاشته شد؟
در موزه‌ی هنرهای معاصر  کرمان 30 مجسمه و 100 تابلوی نقاشی به نمایش درآمد و تونی‌کرگ 4 اثر ارزشمند خود را به موزه‌ی کرمان اهدا کرد آثار ارایه شده‌ی این هنرمند به مدت 60 روز تا 11 تیرماه در موزه‌ی هنرهای معاصر در معرض دید عموم است. 

• آقای کرگ را چگونه هنرمندی دیدید؟
تونی‌کرگ یک هنرمند پست‌مدرن و نوگرا است. او به مواد و مصالح کار خود اهمیت زیادی می‌دهد، روی کارهایش دقت فوق‌العاده‌ای دارد و هنرمند پرکاری است.در کارگاه او چندین نفر کار می‌کنند و باید گفت که او سال‌های زیادی است که به‌طور مداوم درکار هنر است؛ بنابراین همه‌ی این عوامل باعث می‌شوند که فرد یک هنرمند موفق باشد. در نظر سنجی که هر ساله برای هنرمندان برگزیده‌ی دنیا انجام می‌شود وی در 10 سال گذشته هیچ‌گاه از رتبه‌ی ششم یا پنجم پایین‌تر نیامده و در این مدت جزء پنج نفر اول دنیا به‌خصوص در زمینه‌ی هنرهای تجسمی است.
کرگ هنرمندی ایده‌پرداز است، روحیه‌‌ای لطیف و معنوی دارد و همین باعث ماندگاری او شده است؛ به‌طوری‌که هرجا قدم می‌گذارد، محبت را با خودش می‌برد و او کسی است که می‌تواند پیام هنرمندان ایرانی را به کشورهای دیگر انتقال دهد. 

• نظر تونی‌کرگ در مورد حضور در ایران به خصوص در شهر کرمان چه بود؟
زمانی‌که من نظر وی را در مورد حضور در ایران پرسیدم: وی گفت:«روزی که می‌خواستم وارد ایران شوم تصورم چیز دیگری بود و حالا که دارم از ایران خارج می‌شوم ذهنیتم در مورد ایران تغییر کرده است. ایمان دارم که مردم ایران بسیار بافرهنگ هستند و فرهنگ ایرانی این قابلیت را دارد که در دنیا نفوذ کند. مردم ایران هرچه بیش‌تر روی هنر و فرهنگ ایرانی کار کنند بهتر می‌توانند دستاوردهای‌شان را به کشورهای دنیا عرضه کنند.او در مورد اقامتش در کرمان نیز گفت: من در تهران و اصفهان مورد اقبال مردم قرار گرفتم و مهمان‌نوازی آنان مرا به وجد آورد اما مردم کرمان طور دیگری بودند آن‌ها با قلب‌های‌شان کار می‌کردند، مهربان‌تر و خون‌گرم‌تر بودند. 

• حضور تونی‌کرگ چه دستاوردی برای کرمان داشت؟
با برگزاری این نمایشگاه هوای تازه‌ای به کالبد هنر تجسمی کرمان دمیده شد و ما هم‌زمان با این نمایشگاه 6 نمایشگاه دیگر از هنرهای تجسمی هنرمندان کرمانی در 6 نگارخانه برگزار کردیم و این روندفرصتی ایجاد کرد که تمامی هنرمندان تجسمی در نمایشگاه کرگ فعال و پویا باشند، به‌طوری که احساس کردیم هر روز در حوزه‌ی تجسمی یک اتفاق  تازه‌ای رخ می‌دهد. نمایشگاه کرگ یک تجربه‌ی بزرگ بود و  قصد داریم تلاش کنیم که موزه با همین سیستم پیش رود. البته به نظر من دستاورد بزرگ حضور تونی‌کرگ در ایران و کرمان، شناساندن هنر ایرانی به ملت‌های دیگر بود زیرا  کرگ کسی است که در کشورهای مختلف جهان حضور پیدا می‌کند.افرادی چون او می‌توانند سفیران فرهنگی ما در کشورهای دیگر باشند.

• آیا آثار ارایه شده درموزه  برای فروش هم هست؟
بله البته این آثار قیمت بالایی دارند و حتی اجاره کردن آن‌ها برای نمایش در موزه متحمل هزینه‌هایی بود البته ما طی مذاکراتی که داشتیم اجاره را کنسل کردیم.
ما توانستیم در یک اقدام بی‌سابقه، 4 اثر از نقاشی‌های ترکیب مواد، توام با چاپ و رنگ از تونی‌کرگ هدیه بگیریم زیرا وی هیچ‌کدام از آثار خود را به موزه‌ی تهران و یا اصفهان اهدا نکرد اما در کرمان تحت تاثیر مهمان‌نوازی و محبت مردم تعدادی از آثار خود را به موزه داد که این چهار اثر درکنار ارزش معنوی و هنری بالا نزدیک 3 میلیارد تومان قیمت دارند.

• به نظر شما چه چیزی تونی‌کرگ را از دیگران متمایز می‌کند؟ 
تونی‌کرگ در مرحله‌ی اول مواد کاری خود را خیلی خوب می‌شناسد و برای خلق آثار خود از سنگ، چوب، فلز و شیشه به خوبی استفاده و با همه‌ی مواد کار کرده است. اگر در مجسمه‌های شیشه‌ای او نگاه کنید در شیشه‌ای با ضخامت 10 تا 15  سانتی‌متر هیچ حبابی وارد نشده یا فلز را طوری جوش می‌دهد که بیننده در وهله‌ی اول فکر می‌کند که در یک قالب یک‌پارچه ریخته شده است. باید گفت ترکیب برنز آن عالی است و بر کارهای استیل آن نمی‌توان ایرادی گرفت.
ویژگی دیگر این هنرمند این است که در عین پست مدرن و نوگرا بودن، اما می‌تواند یک رئالیسم باشد زیرا وقتی در بطن این آثار دقت می‌کنید، می‌توانید المان‌ها و نشانه‌های رئالیستی نیز پیدا ‌کنید، مثلا یک مجسمه از یک طرف یک فرم انتزاعی کاملا پیچیده را نشان می‌ دهد و از طرف دیگر نیم رخ یک انسان است و این ترکیب انسانی بودن، کارهای او را زیبا می‌کند. اومجسمه‌ی دارد به نام «قو» که بر اساس خاطرات کودکی تونی‌کرگ است که به نوعی بزرگی و عظمت یک پرنده را نشان می‌دهد. 
وقتی آثار وی را با دقت نگاه می‌کنیم متوجه می‌شویم که تمامی کارهای هنری کرگ بر اساس شناختی عمیق است وهمین ویژگی‌ها است که ما می‌گوییم تونی‌کرگ یک هنرمند واقعی است زیرا آثار او معنا و مفهومی خاص دارد و ذهن بیننده را هم به سمت معنا و مفهوم واقعی مورد نظر خود می‌کشاند مثلا او کاری به نام کاتب دارد که حالت نوشتن با یک خودنویس را نشان می‌دهد این اثر در عین حال که مجسمه‌ای کاملا انتزاعی است اما مفهوم خود را می‌رساند.

• همان‌طور که گفتید هنرمندان به نوعی سفیران فرهنگی ما محسوب می‌شوند، آیا زمینه‌ی حضور هنرمندان دیگر نیز در کرمان فراهم است؟ 
بله، در سال جاری و سال‌های آینده قصد داریم نمایشگاهی از استاد علی‌اکبر صادقی از پیشکسوتان نقاشی با آبرنگ در کرمان برگزار کنیم. هم‌چنین دنبال آن هستیم که هنرمندان دهه‌ی 80 و 90 ایران را در کرمان دعوت کنیم و درکنار این کارهای ملی در حال رایزنی هستیم تا  2 کار خارجی را به  موزه‌ بیاوریم و قصد داریم موزه را با همین روند پیش ببریم. 

• در حال حاضر در اداره کردن موزه‌ی هنرهای معاصر کرمان با چه چالشی روبه‌رو هستید؟ 
هرچند این موزه زیرنظر اداره کل فرهنگ و ارشاد است اما بدون کمک نهادها، تشکل‌ها و سازمان‌های دیگر نمی‌توانیم موفق باشیم. باید بگویم این موزه متعلق به کرمان و دومین موزه‌ی بزرگ هنرهای معاصر ایران است. پس چگونه می‌توان آن‌را به حال خود رها کرد، باید کاری کنیم که زیباتر، تمیزتر و پویاتر به نظر برسد. ما بدون کمک شهرداری، میراث فرهنگی، استانداری و سایر ارگان‌ها نمی‌توانیم کار کنیم و همه باید دست به دست هم دهیم تا موزه بتواند خود را بهتر نشان دهد کما این‌که موزه‌ی هنرهای معاصر اصفهان زیرمجموعه‌ی شهرداری است اما وزارت ارشاد، استانداری و بخش خصوصی نیز به آن کمک می‌کند. 

• تاکنون چه کمکی به موزه‌ شده است؟
تا به حال کمک قابل توجهی به این موزه نشده است؛ اما در بقای این فضا هر ارگانی می‌تواند کاری انجام دهد و خود پیشنهاد کننده باشد. وقتی که شهرداری می‌تواند در احیای فضای سبز این مکان به ما کمک کند بهتر است که خود پیش‌قدم شود. در تامین امنیت این فضا نیروی انتظامی باید خود به میدان بیاید و کمک کند.ما موزه‌های زیادی در کرمان نداریم اگر همین تعداد کم را به حال خود رها کنیم.  فضاهای فرهنگی را از دست می‌دهیم، از طرفی نباید این فضاها را دست‌خوش دخالت‌های غیرحرفه‌ای کنیم بلکه باید با ماهیت‌کاری خود و براساس فضای فرهنگی و تعامل بخش دولتی و خصوصی آن‌ها ‌را رونق ببخشیم. 

• همان‌طور که می‌دانیم بخشی از وظایف شهرداری مربوط به انجام دادن کارهای فرهنگی در شهر است؛ شما اقدامات فرهنگی در فرهنگ‌سراها و خانه‌های فرهنگ را چگونه ارزیابی می‌کنید و به نظر شما برای بالا بردن کیفیت کار هنری چه باید کرد؟
بالا رفتن کیفیت کار فرهنگی مستلزم تعامل است. چند وقت پیش شهردار کرمان به موزه آمدند و به نظر من ایشان مدیری است که به‌دنبال تعامل و استفاده از فضاهای فرهنگی است.پس شهر تنها کوچه و خیابان نیست بلکه فضاهایی چون سینماها، موزه‌ها هم جزیی از این شهر هستند و هر شهری ماهیت شهر بودنش با هنرمندان، متخصصان و مردم آن شکل می‌گیرد. این‌که شهرداری در شهر کرمان فرهنگ‌سراهایی راه‌اندازی کرده و به سختی آن‌‌ها را اداره می‌کند قابل تقدیر است و این‌که المان‌ها و مجسمه‌هایی در گوشه وکنار شهر کار می‌شود قابل توجه است هر چند ایراداتی وجود دارد اما جای نقد دارد نه نفی کردن. ما باید کمک کنیم و همه‌ی آدم‌هایی که در شهر زندگی می‌کنند از جمله هنرمندان باید به شهرداری کمک کنند چرا که شهر برای خلق یک اثر نقاشی دیواری اصولی و برای خلق یک اثر کاشی‌کاری ماندگار به حضور هنرمندان نیاز دارد. این امر متاثر از یک تعامل خوب و سازنده است هنرمندان باید در فرهنگ‌سراها نیز حضور پررنگی داشته باشند و اگر این‌گونه با هم هم‌کاری کنیم می‌توانیم زمینه‌ی پیش‌رفت شهر را از جنبه‌های مختلف فراهم کنیم. 
به نظرم شهرداری باید تعدادی بلک باکس، کلوپ‌های نقاشی و طراحی در اختیار هنرمندان قرار دهد و فضاهایی برای تئاتر و اجرای نمایش خیابانی داشته باشدو بهتر است سیمای ظاهری شهر کرمان را با آثار هنری خوب بهتر کنیم. 

 

مهدیه جعفری

0