پنج شنبه 31 مرداد 1398
  • فرهنگ و هنر
  • شماره خبر: 9607789
  • 8 خرداد 1398
  • 13:33
  • امتیاز:5/4
  • امتیاز شما
فیلمی بدون داستان

نگاهی به فیلم سامورایی در برلین

فیلمی بدون داستان

همانطور که در هفته گذشته در نگاهی به فیلم تگزاس 2 مطرح کردیم، متاسفانه گیشه پر فروش سینماها مدت‌ها است در دست فیلم‌های کمدی وآن هم از نوع سخیف و سطحی است وانگار که خبری از سایر گونه‌های سینمایی فیلم نیست.

فیلم «سامورایی در برلین» این روزها بر پرده سینماهای کشور در حال اکران است و تا کنون فروش قابل ملاحظه‌ای نیز داشته است. گونه کمدی در سینمای جهان یکی از مهمترین گونه‌های سینمای محسوب می‌شود که توانسته در طی دهه‌ها در تاریخ سینما به بقای خود ادامه دهد و همواره و هرساله آثاری در این ژانر تولید می‌گردد که مورد توجه تماشاگران و منتقدان قرار می‌گیرد. اما اینکه این روزها این نوع سینما به گفته برخی کارشناسان و منتقدان نوعی آفت به حساب می‌آید به این دلیل است که  متاسفانه اکثر فیلمسازان ما الگویی یافته‌اند که از طریق آن فروش فیلم‌شان تا حدودی تضمینی است و آن ساخت فیلم به اصطلاح کمدی با بهره‌گیری از تعداد مشخصی ستاره یا سوپراستار و استفاده کلیشه‌ای از لودگی و طنز موقعیت و...که این شیوه در نهایت به پایین آمدن سطح سلیقه تماشاگران و حرکت هرچه بیشتر به سمت تک ژانری شدن می‌انجامد.
 به‌هر حال ژانر طنز در ایران، نیازمند عبور از هنجارشکنی‌های اجتماعی است و در زمینه ساختاری نیازمند به متن‌های قوی و روایت‌های جانداری است که توانایی خلق شخصیت‌های کمدی را داشته باشد. در این مطلب نگاه کوتاهی می‌اندازیم به سامورایی در برلین. این اثر در ژانر کمدی به کارگردانی و نویسندگی مهدی نادری و تهیه‌کنندگی ابوالفضل صفاری درسال ۱۳۹۷ساخته شده و از تاریخ ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸ در سینماهای ایران در حال اکران است. فروش بالای این فیلم بسیار قابل توجه بود به طوری که  سامورایی در برلین و در همان هفته اول موفق به فروش چشمگیر 1 میلیارد تومان شد که از این بابت در صدر جدول پرفروش‌ها قرار گرفت .
 در این فیلم حمید فرخ نژاد، امیرمهدی ژوله، میر طاهر مظلومی، هومن حاجی عبداللهی، میترا حجار و سامان صفری، با هنرنمایی گوهر خیراندیش به ایفای نقش پرداخته‌اند. داستان از شلوغی‌ها و جغرافیای  پایین شهر با همه مولفه‌های خاص این منطقه آغاز و به تدریج در بستری طنز قرار می‌گیرد. به صورت مشخص سامورایی در برلین به هیچ وجه قصد عبور از خطوط  قرمز را نداشته و از این بابت با یک فیلم ساده در ژانر طنز روبرو هستیم. با وجود گذشت بیست دقیقه پس از شروع فیلم، تماشاگر همچنان سردرگم است و در جریان روایت داستان قرا نمی‌گیرد. همین نبود روایتی مشخص و منسجم موجب می‌شود که بار خنداندن مخاطب به سختی بر دوش شخصیت‌ها باشد که در این میان حمید فرخ نژاد می‌کوشد تا با بهره‌گیری از طنز ذاتی خود تماشاگر را بخنداند. متاسفانه با وجود گذشتن بخشی از داستان فیلم در آلمان و  استفاده از لوکیشن‌های مطلوب و بازیگرانی متفاوت که لباس، پوشش و فرم متفاوتی دارند که می‌تواند برای مخاطب ایرانی جذاب باشد، اما همچنان جای خالی یک داستان طنز قوی که بر مبنای آن شخصیت‌ها شکل و قوام یافته باشند حس می‌شود .با سفر به برلین، داستان تا حدودی رنگ بوی خود را پیدا کرده اما نباید منتظرصحنه‌های ناب یک فیلم طنزباشیم. اگرچه  تریلرها و انونس این فیلم هم بسیار خوش آب و رنگ است، اما به دلیل همان ضعف عمده یعنی  عدم داستان‌پردازی و به دنبال آن شخصیت پردازی ضعیف فیلم در خنداندن مخاطب خود بسیار ناتوان است و شخصیت‌ها در حدو اندازه تیپ باقی می‌مانند و خندیدن تماشاگران بیشتر بر مبنای گریم و ظاهر شخصیت‌ها و میمیک چهره و شوخی و طنز موقعیت و لودگی است و از این رو با کمدی پرمایه‌ای روبرو نیستیم. به طور مثال استفاده از دندان‌های مصنوعی (برای هومن حاجی عبداللهی) و حتی یک جریان عاشقانه نصفه و نیمه که مشخص نمی‌شود به کدام سمت در حرکت است؟ و... مبنایی است برای خندیدن تماشاگر. همچنین با وجود آنکه نام سامورایی در این فیلم به کار رفته و باید در انتظار دست کم چند حرکت خشن و نسبتاً رزمی در دعوا و درگیری‌ها باشیم، اما  حمید فرخ نژاد در اکثر قسمت‌های فیلم تنها لباس یک رزمی‌کار را به تن دارد؛ چیزی که با عملکرد آن در فیلم فاصله زیادی دارد، تقریباً هیچ صحنه‌ای با چنین ویژگی‌هایی نخواهید دید برخی از صحنه‌های درگیری با افکت‌های ساده و نه چندان دل‌چسب به تصویر کشیده شده‌اند و این در حالی است که فیلمساز می‌توانست از موضوع خشونت و جدال و شخصیتی به ظاهر جدی و خشن برای خلق موقعیت و شخصیت‌های کمدی بهره گیرد. متاسفانه کارگردانی اثر چندان جدی گرفته نشده است انگار که فیلمساز ساده‌ترین راه را برای ساخت و به تصویر کشیدن اثر خود انتخاب کرده به طوری که این حس حتی به تماشاگر غیر جدی هم منتقل می‌شود که تیم سازنده زحمت خاصی برا ساخت فیلم نکشیده است. دکوپاژ و قطع نماها و قاب‌بندی و حتی استفاده از افکت و جلوه‌های ویژه در حداقل خود قرار دارد و همانطور که گفته شد صحنه‌های کم درگیری هم بسیار محدود و گذار گرفته شده‌اند. تیم سازنده انگار حس کرده است که لوکیشن خارج کشور و حضور بازیگران غیر ایرانی با ظاهر متفاوت و بازی چند سوپراستار برای فروش فیلم‌شان کافی است و متاسفانه این پیش‌بینی هم تا حدودی درست از آب در آمده البته شاید همانطور که اشاره شد انونس و تبلیغ فیلم بسیار جذاب است و مطمنا این تبلیغ در جذب تماشاگر بسیار موثر بوده است و گرنه فیلم آنچه در انوس و تبلیغ نشان داده می‌شود نیست واکثر تماشاگران پس از تماشا به موضوع پی می‌برند.

 

رضا کرمانی

15.5989